GO SDA Tuzla: Hitno potrebna strategija za smanjenje aerozagađenja

„Aerozagađenje u Tuzli – analiza postojećeg stanja“ naziv je tribine koju je organizovao Gradski odbor SDA Tuzla u srijedu 23. januara 2019. godine i koja je privukla značajan broj građana.

Uvodničari su bili Nijaz Suljić predsjednik Savjeta mjesne zajednice Šićki Brod, Izet Delalić rukovodilac pogona proizvodnje u Termoelektrani Tuzla, Vedran Stuhli docent na užoj naučnoj oblasti Zaštita okoline pri Univerzitetu u Tuzli i Mirza Tupajić, predsjednik Kluba vijećnika SDA u Gradskom vijeću Tuzla.

Menprom

Ova tribina je samo jedna od aktivnosti Gradskog odbora SDA Tuzla i Kluba vijećnika SDA u cilju aktuelizacije problema aerozagađenja u gradu, podizanja svijesti građana o ovom izuzetno kompleksnom problemu te potrebe konstantnog pritiska da se problem aerozagađenja Tuzle shvati krajnje ozbiljno.

„ Apelujemo na sve institucije vlasti da se što hitnije poduzmu sve mjere koje bi pomogle u rješavanju ovog gorućeg problema. Gradska vlast mora više novca ulagati u širenje mreže toplifikacije.  JP Elektroprivreda BiH treba da što prije riješi problem odsumporavanja Bloka 5 i 6, da se napokon realizuje projekat izgradnje Bloka 7 koji bi bio rađen po svim standardima EU, a samim tim ekološki mnogo prihvatljiviji. Također, apelujemo na federalnu i kantonalnu Vladu i resorna ministarstva da prilikom dodjele sredstava iz ekoloških fondova grad Tuzla treba da ima poseban status. Zrak u Tuzli udišemo svi i ovo je pitanje koje se tiče svih građana Tuzle“ – kazao je predsjednik Kluba vijećnika SDA u Gradskom vijeću Tuzla Mirza Tupajić.

TE Tuzla je od početka 2015. godine, kada je stupio na snagu Zakon o izdvajanju i usmjeravanju dijela prihoda koji se ostvari radom termoelektrana, zaključno sa 2018. godinom po istom osnovu na račun Grada Tuzla uplatila oko 20 miliona KM i u skladu sa ovim  zakonom  ista sredstva su upravo namijenjena za poboljšanje životnih uslova građana. U prve tri godine na projekte toplifikacije potrošeno je tek oko 2,8 miliona konvertibilnih maraka, međutim pod pritiskom građana MZ Šićki Brod i Bukinje i opozicije u Gradskom vijeću, rebalansom Budžeta u 2018. godini obezbjeđeno je 2.100.000 KM za širenje mreže toplifikacije.

„ Građanski  aktivizam  na prostoru MZ  Šićki  Brod  posebno se potvrdio  oko donošenja Zakona o izdvajanju i usmjeravanju dijela prihoda koji se ostvari radom termoelektrana gdje smo jednom snažnom kampanjom i pritiskom  dobili  zakon od kojeg smo očekivali i više. Posebno smo  ohrabreni  što smo  zajedno sa  građanima i raznim udruženjima u nekoliko  navrata dolazili na sjednice Gradskog  vijeća gdje smo napokon ostvarili  ono što  nam po  zakonu i pripada, a to je da svi građani MZ Šićki  Brod  imaju  pravo na besplatno priključenje na mrežu sa daljinskim grijanjem. Trenutno se vrši pripajanje  50 individualnih stambenih  objekata u  naselju  Šićki  Brod. Ovo je  samo  početak i nadamo se  da ćemo u narednom  periodu zajedno sa našim  građanima stvarati preduslove  da nam mjesna zajednica,  ali i cijeli grad  bude sve manje zagađen i da sredstva namijenjena za to budu što brže realizovana. Moram napomenuti da nismo zadovoljni  dinamikom  pripajanja  individualnih  stambenih  objekata,   ali se  nadamo  da će  širenje  mreže  daljinskog  grijanja u MZ Šićki Brod ići brže, a za to postoje i resursi kao i navedeni Zakon. Svakako očekujemo  bolju  saradnju  sa predstavnicima  Gradske uprave – istakao je Nijaz Suljić predsjednik Savjeta mjesne zajednice Šićki Brod.

Tokom tribine istaknuto je da glavne uzroke zagađenja zraka predstavljaju emisije iz industrije, motornih vozila i individualnih ložišta. Međutim, specifična situacija je u Tuzli jer više faktora utiče na akumulaciju i zadržavanje štetnih materija u zraku.

„ To su npr. geografski položaj, mali intenzitet strujanja zraka, pojava temperaturne inverzije, tok saobraćaja, (ne)planska gradnja objekata, …Smanjenjem broja individualnih ložišta je moguće znatno ublažiti intenzitet aerozagađenja, ali to je uslovljeno širenjem mreže daljinskog grijanja. Pored toga javni prevoz mogao bi imati značajnu ulogu ukoliko bude zasnovan na ekološki prihvatljivim osnovama“ – kazao je Vedran Stuhli docent na užoj naučnoj oblasti Zaštita okoline pri Univerzitetu u Tuzli.

Izet Delalić, rukovodilac pogona proizvodnje u Termoelektrani Tuzla, ističe da je poseban izazov iz ugla TE Tuzla govoriti o analizi  aerozagađenja u gradu i mjerama koje će popraviti isto stanje.

„ Pitanje, koliki  je uticaj ili doprinos emisije  zagađujućih materija u atmosferu iz  dimnjaka  TE Tuzla na stanje aerozagađenja grada je kompleksno. Upravo na takvo pitanje odgovor  treba ponuditi studija čija je izrada u toku od strane PMF Univerziteta u Tuzli, a naručilac iste studije je upravo TE Tuzla. Po vlastitom  stručnom mišljenju,  isti uticaj na lokalnom nivou je sigurno manji nego što lokalne zajednice i Grad Tuzla očekuju. To se  posebno odnosi na koncentraciju  emisije  zagađujućih  čestica  PM2,5 , NO2  i CO. Napominjem da TE Tuzla  izvršava  sve svoje  zakonske obaveze iz  oblasti zaštite okoliša. Od  1996. godine u projekte zaštite okoliša je uložila značajna finansijska sredstva (više  od 150 miliona KM). Kao proizvodni objekat JP EP BiH, TE Tuzla se nalazi se u tranzicijskom periodu u smislu prihvaćenog plana izgradnje novog bloka i plana završetka radnog perioda postojećih blokova uz progresivno smanjenje emisija (SO2,NOx,prašina), a sve  u skladu  sa direktivama EU na blokovima koji ostaju u radu poslije 2023. godine (državni  plan NERP). Trenutno, dinamika realizacije  istog plana može biti ugrožena zbog kašnjenja početka izgradnje novog bloka u TE Tuzli“ – ističe Delalić i dodaje da zbog činjenice da je i dalje u zimskom periodu  zrak u gradu  prekomjerno zagađen i to dominantno zbog negativnog uticaja velikog broja individualnih kućnih ložišta, efekti  sigurne, pouzdane, jeftine isporuke i distribucije toplinske energije u sistem daljinskog grijanja su devalvirani.

Na kraju tribine istaknuto je da će Gradski odbor SDA Tuzla i Klub vijećnika SDA u Gradskom vijeću Tuzla i u narednom periodu insistirati na rješavanju problema aerozagađenja odnosno na usvajanju Strategije za smanjenje aerozagađenja na nivou grada Tuzla po hitnom postupku, na realizaciji donesenih zaključaka Gradskog vijeća kao i na tome da se više sredstava ulaže u ekološke projekte.

RSD Sloboda